Indonezyjskie opowieści

Bazar w Solo (Surakarta)
Czas czytania: 3 min.

W czwartek 17 maja, w wolskiej bibliotece Fantasmagoria, odbędzie się pokaz tradycyjnych i ludowych tańców indonezyjskich. To świetna okazja by zobaczyć na żywo występy indonezyjskich tancerzy oraz posłuchać ich opowieści o tańcach i kulturze indonezyjskiej. 17:30 to  za wcześnie? O 21:00 na Starówce w restauracji Sambal będzie drugi pokaz.

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o Indonezji przed spotkaniem, poczytać jakieś książki, mam dla ciebie kilka propozycji.

Indonezyjskie opowieści beletrystyczne

Gadis Pantai

Dziewczyna z wybrzeża okładka

Gadis pantai czyli Dziewczyna z wybrzeża to klasyka powieści indonezyjskich. Opowiada historię biednej dziewczyny z rybackiej wioski w środkowej Jawie, która zostaje wydana za bogatego pana. Akcja powieści toczy się około 100 lat temu, gdy Indonezja była kolonią holenderską. Inspiracją dla głównej bohaterki jest inspirowana życiem babki autora.

– Nie płacz – powtórzyła matka. – Od dziś będziesz mieszkać w dużym domu, a nie w takiej nędznej chacie jak nasza. Za potrzebą nie będziesz musiała chodzić na brzeg morza. I nie będziesz więcej naprawiać sieci ani żagli. W mieście będziesz wyszywać jedwabnymi nićmi. Więc przestań płakać.

Autor powieści, Pramoedya Ananta Toer, przez lata był wymieniany jako kandydat do literackiej Nagrody Nobla. Życie autora to materiał odpowiedni na film. Urodził się w 1925 r. w Blorze, w Holenderskich Indiach Wschodnich. Dwukrotnie więziony przez władze: w czasie wojny niepodległościowej przez Holendrów (1947-1949) oraz przez autorytarny rząd prezydenta Suharto (1969-1979) i osadzony w areszcie domowym do 1992 r.

Wśród jego dzieł, począwszy od opowiadań na esejach politycznych skończywszy, znajduje się też literatura faktu dotycząca przymusowych prostytutek indonezyjskich dla żołnierzy japońskich “wyzwolicieli” okupujących Indonezję podczas II wojny światowej.

Cantik itu Luka

Piękno to bolesna rana okładkaa

Dewi Ayu wie, jak wiele cierpienia potrafi przysporzyć kobiecie bycie piękną. Dlatego gdy mając już trzy piękne córki, dowiaduje się, że ma urodzić czwartą, przeklina ją. Wkrótce wydaje na świat potwora. I postanawia umrzeć, nie zobaczywszy dziecka.

Historię życia Dewi Ayu, indonezyjsko-holenderskiej piękności, czytelnik poznaje od końca. Od śmierci, a w zasadzie od zmartwychwstania 21 lat później. I od spotkania ze swoją najmłodszą córką, której imię Piękna, nadane przez matkę, brzmi jak kiepski żart.

Zmartwychwstanie Dewi Ayu wywołuje zamieszanie. Przede wszystkim dlatego, że Dewi Ayu była prostytutką, i nie było chyba mężczyzny, który by z nią nie spał lub jej nie pożądał.

Historia życia Dewi Ayu jest niejako ucieleśnieniem historii Indonezji, od czasów kolonialnych, przez II wojnę światową i japońską okupację, po czasy niepodległości.

Cantik itu Luka zostało wydane pod polskim tytułem Piękno to bolesna rana.

Partyzanci, których było ponad dziesięciu, zwołali wszystkich do domu. Kiedy się przekonali, że mają do czynienia z samymi kobietami, w dodatku Holenderkami, stali się brutalni. Część kobiet związali w kuchni, inne zaciągnęli do sypialni, żeby je zgwałcić. Krzyki były jeszcze bardziej rozdzierające niż wtedy, kiedy Japończycy robili z nich kurwy.

Eka Kurniawan, urodzony w 1975 r. jest pierwszym indonezyjskim autorem który został nominowany do międzynarodowej nagrody Man Booker. Nominację zawdzięcza książce Lelaki Harimau (Mężczyzna tygrys), która została wydana w styczniu 2018 r. po polsku pod tytułem Człowiek tygrys.

Indonezyjskie opowieści faktu

Indonezja Natalia Laskowska okładkaIndonezja

Wolałbym móc polecić książkę indonezyjskiego autora, ale z braku laku na polskim rynku mogę polecić coś sensownego polskiego. Na szczęście.

Książka Indonezja została wydana w serii Historia państw świata XX i XXI wieku, ale opisana historia wykracza poza te ramy. Opisane są tu zarówno czasy kolonii holenderskiej, jak i wcześniejsze. Wystarczy rzut oka na spis treści.

Holendrzy przybyli do Indonezji w XVI w. z nadzieją na przejęcie handlu cennymi przyprawami korzennymi (…) W 1750 r. posłowie Kompanii Wschodnioindyjskiej zostali rozjemcami w konflikcie o sukcesję między dwoma książętami królestwa Mataram. Wskutek ich ingerencji Mataram rozpadło się na sułtanat Surakarty i sułtanat Jogjakarty.

Historia i polityka Indonezji na przełomie wieków. Coś dla osób, które chcą zarówno skróconą wersję (łatwą do przeczytania), jak i pogłębioną (materiały źródłowe i bibliografia).

 

Miłego oglądania tańców i/lub czytania!

2 thoughts on “Indonezyjskie opowieści

  1. Czytałam “Dziewczynę z wybrzeża” już bardzo dawno. Pamiętam, że początkowo miałam problem z wciągnięciem się w styl – ciekawe, na ile był on charakterystyczny dla powieści z tego regionu, a na ile po prostu był czymś specyficznym dla autora – niestety nie mam porównania z innymi pozycjami z beletrystyki Indonezji. Ale książka zrobiła spore wrażenie i zapadła w pamięć na długo.

    1. Tez nie wiem jak bardzo to specyficzne. 😉 Literaturoznawcą nie jestem, ale nie wiem czy dałoby się znaleźć jakiś wspólny styl pisania dla całej Indonezji. Odległość północ-południe to jakieś 2500 km, zróżnicowanie etniczne (i językowo-kulturowe) i religijne jest spore. Państwo indonezyjskie jest młode, język w sumie też. Przy dostępności tłumaczeń, raczej każdy autor będzie specyficzny. “Dziewczyna z wybrzeża” i “Piękno to bolesna rana” są bardzo różne. Polecam sięgnąć po książki Eki Kurniawana, niezależnie od oceny “Dziewczyny z wybrzeża”.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *